Maaşınıza haciz geldiğini çoğu zaman bordronuzdaki kesintiyle ya da işvereninizden gelen bir yazıyla öğrenirsiniz. Peki maaşın ne kadarı kesilebilir, emekli maaşı haczedilebilir mi, banka kendi alacağı için maaş hesabınıza bloke koyabilir mi ve işveren kesinti yapmazsa ne olur? Bu rehberde maaş haczinin sınırlarını, istisnalarını ve 2025 tarihli bağlayıcı İçtihadı Birleştirme Kararıyla değişen dengeyi — tam metnini yayımladığımız kararlarla — açıklıyoruz.
İçindekiler
Maaş Haczi Nedir?
Maaş haczi, kesinleşmiş bir icra takibinde alacaklının talebiyle, borçlunun işvereninden veya maaş ödeyen kurumdan maaşının belirli bir kısmının kesilerek icra dosyasına gönderilmesidir. Haciz doğrudan borçluya değil, maaşı ödeyen üçüncü kişiye (işveren, kurum) yazılan bir müzekkere ile uygulanır.
Kanun burada iki menfaati dengeler: alacaklının alacağına kavuşması ile borçlunun ve ailesinin asgari geçim koşullarının korunması. Bu nedenle maaş, tamamen değil kısmen haczedilebilen değerler arasında sayılmıştır.
Maaşın Ne Kadarı Haczedilir? (İİK m. 83)
Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.
Nafaka Alacakları: Sınır Uygulanmaz
Nafaka alacakları bakımından koruma zayıflar. Nafaka, borçlunun ve ailesinin geçimi kadar korunmaya değer bir alacak sayıldığından, dörtte birlik sınırlama nafaka alacakları için uygulanmaz; maaşın nafaka miktarı kadarlık kısmı kesilebilir. Ayrıca birikmiş nafaka alacakları için de takip yapılabilir.
Birden Fazla Haciz Varsa Ne Olur?
Kanun bu konuda nettir: birden fazla haciz varsa sıraya konur; sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. Yani ikinci, üçüncü alacaklılar sırasını bekler; maaştan aynı anda birden çok dosya için kesinti yapılmaz.
Emekli Maaşı Haczedilir mi?
Kural olarak hayır. Sosyal güvenlik gelir, aylık ve ödenekleri kanunen haczedilemez; üç istisna vardır.
Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri (…) devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.
| Durum | Emekli maaşına icra haczi |
|---|---|
| Adi alacak (kredi kartı, senet, kira vb.) | ✘ Haczedilemez (muvafakat yoksa) |
| Nafaka borcu | ✔ Haczedilebilir |
| SGK'nın 88. madde kapsamındaki alacakları | ✔ Haczedilebilir |
| Borçlunun muvafakati varsa | ✔ Haczedilebilir |
Muvafakatin niteliği önemlidir: kanun, haciz talebi aşamasında borçlunun muvafakatinin bulunmaması hâlinde icra müdürünün talebi reddedeceğini söyler. Yani muvafakat, takip kesinleştikten sonra ve haciz aşamasında serbest iradeyle verilmelidir.
Banka Maaş Hesabına Bloke Koyabilir mi? (2025 İçtihadı Birleştirme Kararı)
Bu, uygulamada en çok karıştırılan ve son yıllarda yön değiştiren konudur. Ayrımı net kurmak gerekir:
- İcra yoluyla haciz: Bir alacaklı, icra dosyası üzerinden emekli maaşına haciz koydurmak ister. Burada 5510 m. 93 devreye girer; muvafakat yoksa talep reddedilir.
- Bankanın kendi alacağı için takas/mahsup (bloke): Maaşın yattığı banka, aynı kişiye kullandırdığı kredi/kredi kartı borcu için sözleşmedeki rehin-takas-mahsup talimatına dayanarak hesaba bloke koyar. Bu bir icra haczi değildir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 21.03.2025 · 2022/2 E., 2025/1 K.
Uzun süre tartışmalı olan ikinci mesele bağlayıcı biçimde çözüldü:
Önceden Verilen Muvafakat Geçerli mi? (İİK m. 83/a)
Bu hüküm, icra yoluyla haciz bakımından geçerliliğini korur: alacaklı ile borçlunun, haczedilemeyen bir değerin haczedilebileceği yönünde önceden yaptığı anlaşma geçersizdir. Buna karşılık bankanın kendi alacağı için sözleşmesel takas/mahsup yetkisine dayanarak bloke koyması, yukarıda açıklanan İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde ayrı biçimde değerlendirilmektedir.
İşverenin Yükümlülükleri ve Sorumluluğu
Maaş haczinde asıl muhatap işverendir ve yükümlülüğü ağırdır.
- Bir hafta içinde bildirim. Haciz yazısını alan işveren, haczin uygulandığını ve borçlunun maaş/ücret miktarını en geç bir hafta içinde icra dairesine bildirmek zorundadır.
- Kesip hemen göndermek. Borç bitene kadar, icra dairesinin bildirimine göre haczolunan miktarı keserek gecikmeksizin icra dairesine göndermelidir.
- Değişiklikleri bildirmek. Maaşta, görevde veya işten ayrılmada meydana gelen değişiklikler derhâl icra dairesine bildirilmelidir.
Yukardaki madde hükümlerine riayet etmemiş olanların kesmedikleri veya ilk vasıta ile göndermedikleri para ayrıca mahkemeden hüküm alınmasına hacet kalmaksızın icra dairesince maaşlarından veya sair mallarından alınır. Bunların borçluya kanun hükümleri dairesinde rücu hakkı vardır.
Haczedilmezlik Şikâyeti: Nasıl İtiraz Edilir?
- Süreye dikkat edin. Haczedilmezlik şikâyeti, kural olarak haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır.
- Somut gerekçe yazın. "Emekli maaşıdır ve muvafakatim yoktur", "aynı anda birden fazla dosyadan kesinti yapılmaktadır", "kesinti oranı geçim koşullarımı ihlal etmektedir" gibi gerekçeleri belgeleriyle sunun.
- Belgeleri ekleyin. Maaş bordrosu, banka hesap dökümü, SGK aylık bilgisi, aile durumunu gösteren belgeler ve varsa kira/eğitim/sağlık giderleri.
- Sonucu takip edin. Şikâyet kabul edilirse haciz kaldırılır; kesilen tutarların iadesi de talep edilebilir.
Yargıtay Kararları Işığında
Bankanın, sözleşmedeki takas/mahsup talimatına dayanarak emekli maaşı hesabına bloke koyması artık bağlayıcı İçtihadı Birleştirme Kararı ile hukuka uygun sayılmaktadır. Bu kararı uygulayan ve derdest dosyalara da etkisini açıklayan güncel karar:
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 21.03.2025 tarihli ve 2022/2 E., 2025/1 K. sayılı (17.07.2025 tarihli Resmî Gazete) BAĞLAYICI kararıyla, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle emekli maaşına BANKA TARAFINDAN DOĞRUDAN BLOKE konulmasının h…
İşveren tarafında ise sonuç ağırdır: maaş haczi müzekkeresine süresinde cevap vermeyen şirket, kesmediği paradan kendi malvarlığıyla sorumlu tutulmuş ve icra dosyasına borçlu olarak eklenmiştir:
İİK m. 355 uyarınca haciz yazısını alan işveren, bir hafta içinde haczin icra edildiğini ve borçlunun maaş/ücret miktarını icra dairesine bildirmek; borç bitinceye kadar haczolunan miktarı keserek hemen icra dairesine göndermek zorundadır. İİK m. 356 gereğince bu yükümlülüğe uymayanların kesmedikleri veya göndermedikle…
Sık Sorulan Sorular
Maaşımın ne kadarı haczedilebilir?
Emekli maaşım haczedilebilir mi?
Banka emekli maaşıma bloke koyabilir mi?
Maaşımdan aynı anda iki dosya için kesinti yapılıyor, doğru mu?
Nafaka alacağında da dörtte bir sınırı var mı?
Asgari ücret haczedilebilir mi?
İşverenim kesinti yapmazsa ne olur?
Kredi sözleşmesinde imzaladığım muvafakat geçerli mi?
İşten ayrılırsam haciz düşer mi?
Haczedilmezlik şikâyetini ne kadar sürede yapmalıyım?
Maaşınıza haciz mi geldi?
Kesinti oranının denetlenmesi, haczedilmezlik şikâyeti ve banka blokelerine karşı yapılabilecekler için Türkoğlu Avukatlık Ofisi'nden destek alabilirsiniz.
Randevu Al Yargı Kararları